Woningen – Visie Roelien Ritsema van Eck, de Alliantie
Voor bestuursvoorzitter Roelien Ritsema van Eck van woningcorporatie de Alliantie werd het jaar 2025 bepaald door politieke onzekerheid, financiële grenzen en…
Roelien Ritsema van Eck, de Alliantie
“Niet bouwen is financieel verleidelijk, maar zo los je niets op”
Voor bestuursvoorzitter Roelien Ritsema van Eck van woningcorporatie de Alliantie werd het jaar 2025 bepaald door politieke onzekerheid, financiële grenzen en maatschappelijke spanningen. Ze wijst op de cruciale rol van corporaties in het draaiend houden van de woningmarkt. “Bij de Alliantie investeren we jaarlijks meer dan een half miljard euro.”
Terugkijkend op 2025 noemt Ritsema van Eck één thema dat de sector op scherp zette: de voorgenomen huurbevriezing. Die zou huurders gemiddeld zes euro per maand voordeel opleveren, maar corporaties miljarden aan investeringscapaciteit kosten. “Die huurbevriezing zou een enorme zandkorrel in de motor van onze investeringscapaciteit zijn geweest”, zegt ze. “Als je een van onze inkomstenstromen aantast, valt een fors deel van onze bouwcapaciteit weg.”
“De sector als geheel zoekt zijn financiële grenzen op, terwijl de woningnood nog lang niet is opgelost.”
Dat de maatregel uiteindelijk van tafel ging, noemt ze een opluchting – en een zeldzaam moment van gezamenlijke rationaliteit. Onafhankelijke partijen, brancheorganisaties en zelfs de Woonbond wezen op de onbedoelde effecten. “Dat er breed en objectief is uitgelegd waarom het geen verstandig idee was, stemt mij hoopvol.” Toch blijft haar zorg dat de kosten structureel harder stijgen dan de huuropbrengsten. “De sector als geheel zoekt zijn financiële grenzen op. Niet bouwen kan financieel op de korte termijn verleidelijk zijn, maar daar los je niets mee op.”
Verdienmodel of continuïteitsmodel?
Ritsema van Eck verzet zich tegen de term ‘verdienmodel’ in relatie tot corporaties. “Ik noem het liever een continuïteitsmodel”, stelt ze scherp. “Wij hebben een enorme maatschappelijke opgave. Om die te realiseren heb je langjarige continuïteit nodig – geen winst, maar wel gezonde resultaten.”
De inkomsten van een corporatie bestaan in essentie uit huur en de opbrengst uit de verkoop van woningen. Vooral dat laatste ligt politiek gevoelig. Toch is verkoop volgens haar onmisbaar. “Als wij een woning verkopen en er anderhalf of twee voor terugbouwen, dan groeit de voorraad. Die woning verdwijnt niet, die creëert doorstroming en gevarieerde wijken.”
De Alliantie bouwt ongeveer vijftienhonderd woningen per jaar en noemt zich de grootste bouwende corporatie van Nederland. Maar minstens zo belangrijk vindt Ritsema van Eck de indirecte impact. “We leveren niet alleen vijftienhonderd woningen op, maar zorgen dat vier- à vijfduizend mensen een nieuwe sleutel krijgen. Doorstroming is cruciaal.”
Regelgeving, netcongestie en politieke onvoorspelbaarheid
Naast financiële druk ziet Ritsema van Eck een stapeling van belemmeringen voor nieuwbouw. Van lokale aanvullende eisen tot beschermde diersoorten en netcongestie: elke extra hobbel kan projecten maanden of jaren vertragen. “Als een uitspraak over netcongestie verkeerd uitpakt, moeten bouwplannen simpelweg stoppen”, waarschuwt zij. “Dat zou desastreus zijn voor Nederland.”
Ze is uitgesproken over de noodzaak van regie, maar ook over de risico’s van overregulering. “Het is goed dat de overheid weer regie pakt. Maar mijn zorg is dat het doorschiet. We moeten niet van volledige afwezigheid naar volledige bemoeienis schieten.” De politieke onvoorspelbaarheid van de afgelopen jaren heeft volgens haar veel impact gehad. Organisaties moesten zich voorbereiden op maatregelen die uiteindelijk niet doorgingen, met alle interne onrust van dien.
Kwetsbare wijken vragen meer dan stenen
Naast financiële druk, ziet Ritsema van Eck een grote verschuiving in de sociale dynamiek. Corporaties huisvesten steeds meer kwetsbare groepen, terwijl tegelijkertijd hoogbouw en verdichting toenemen. Dat vergroot de druk op leefbaarheid. “Kwetsbaarheid in wijken kun je niet alleen oplossen”, stelt zij. “Gemeente, zorg, politie, corporatie – als we alleen maar naar elkaar blijven kijken, gebeurt er niets.”
De Alliantie investeert daarom in community builders, ontmoetingsruimten en wooncoaches. In sommige gevallen zelfs in beveiliging. Dat kost geld – geld dat niet direct in stenen zit, maar volgens haar essentieel is. “We willen mensen een thuis bieden, niet alleen een huis.” De maatschappelijke ongelijkheid wordt volgens haar zichtbaarder in corporatiewijken. “Er zijn niet per se meer armen, maar wel armere armen en rijkere rijken. Dat verschil zie je terug in onze wijken.”
Marktwaarde en beleidswaarde: papieren exercitie?
Voor vastgoedbeleggers is marktwaarde een kernbegrip. Voor corporaties ligt dat genuanceerder. De overgang naar beleidswaarde verandert volgens Ritsema van Eck weinig aan de dagelijkse praktijk. “Het zijn grotendeels houten euro’s”, zegt ze nuchter. “Voor onze ratio’s heeft het beperkte impact. Maar we blijven marktwaarde gebruiken om goed op ons vastgoed te kunnen sturen.” De administratieve lasten nemen er volgens haar nauwelijks door af. “De doelstelling was vereenvoudiging. Maar in de praktijk blijven we gewoon taxeren.”
Vooruitblik: vasthouden én verbreden
Voor 2026 verwacht Ritsema van Eck geen rustiger vaarwater. De investeringsopgave blijft groot, de financiële ruimte krap en de maatschappelijke druk hoog. Toch klinkt ze strijdvaardig. “Gezien de omstandigheden zou het al een fantastische prestatie zijn als we het zo goed blijven doen als nu”, zegt ze.
Tegelijkertijd wil ze het profiel van de Alliantie verbreden. Naast nieuwbouw, verduurzaming en innovatie moet er meer aandacht komen voor leefbare wijken en samenwerking. Want uiteindelijk, zo benadrukt ze, is bouwen slechts een deel van het verhaal. “We bouwen woningen voor dertig tot vijftig jaar vooruit. Dan moet je verder kijken dan stenen alleen.”
“De grote politieke onvoorspelbaarheid heeft de corporatiesector de afgelopen jaren heel erg veel last bezorgd”
Roelien Ritsema van Eck (1975) is bestuursvoorzitter van woningcorporatie de Alliantie, waar ze sinds 2020 in het bestuur zit en per 1 november 2025 de rol van voorzitter heeft. Ze studeerde bedrijfskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen en volgde een master International Management in Oxford. Ritsema van Eck deed ruim vijftien jaar ervaring op bij ABN Amro in diverse directiefuncties en was daarna lid van het College van Bestuur van Erasmus Universiteit Rotterdam. Naast haar rol bij de Alliantie heeft ze verschillende nevenfuncties, waaronder toezichtrollen bij onder andere Univé, ABN Amro Hypotheken Groep en Luchtverkeersleiding Nederland. Daarnaast is ze bestuurslid van Stichting Administratiekantoor Aandelen van Triodos Bank en commissielid van het Nationaal Groeifonds.
